01 Mart 2021 Pazartesi günü, Uluslararası Balkan Üniversitesi Öğretim Üyesi ve aynı zamanda Anadolu Mektebi Üsküp Sorumlusu olan Yard. Doç. Dr. Seyhan Murtezan İbrahimi'nin sunumu ile gerçekleştirilen “Üsküp Cengiz Aytmatov” paneli de bu okumalar kapsamında yapılan ikinci program oldu. İki oturum halinde gerçekleştirilen programda Türk Dünyası Müzik Topluluğu Sanatçısı İrfan Gürdal da Kırgız ve Balkan ezgilerine yer veren mini bir konser verdi.
Seyhan Murtezan'ın Anadolu Mektebi'ni tanıtıcı sunumunun ardından Prof.Dr. Sami Güçlü bir açış konuşması yaptı. Yurt dışı okuma gruplarının Anadolu Mektebi için önemine değindi."Bu akşam kendi ülkemizin sınırları dışında sizlerle birlikteyiz. Anadolu'da oluşan mayalanmanın bu coğrafyalarda da gerçekleşmesi bizi memnun ediyor. Bizi geçmişten geleceğe bir millet halinde koruyan bu Türkçedir ve çok kuvvetli bir bağdır." sözlerinin ardından sunum yapacak öğrencilere başarılar diledi.
Seyhan Murtezan'ın Abdulfettah Rauf'ın
"Vatan bende garibtir, ben vatanda garibim.
Ruhen uzak kalmışım gerçi cismen karibim.
Ben içinde o bende zevkini ben sormadım.
Eller aldı tadını böyle gurbet görmedim." şiiini seslendirmesinin ardından beş ülke öğrencilerinin Cengiz Aytmatov sunumlarına geçildi.
İlk oturumda Kuzey Makedonya'dan Mine Aliev "Cengiz Aytmatov’un Eserlerinde Göklere Yükselen Kadın”, Almanya'dan Bağdagül Taşdemir "Cengiz Aytmatov:Bir Yazar, Bin Düşünce", Uluslararası Balkan Üniversitesinde öğrenim gören Türkiye'den Göksel Demir "Cengiz Aytmatov’un Eserlerinde Genel Kavramlar ve Kültür"ve Yunanistan Gümülcine'den Ferişte Hacı Mehmet ise "Cengiz Aytmatov’un Eserlerinde Bir Açılım Olarak 'Umut' Fikri" başlıklı sunumlarını gerçekleştirirken başkanlığı Ankara Türk Telekom Sosyal Bilimler Lisesinden Kırgız asıllı öğrencimiz Büşra Gürocak yaptı.
İkinci oturum ise Kırgızistan Manas Üniversitesinde öğrenim görmüş Hasret Topçu 'nun başkanlığında gerçekleşti. Bu oturumda Bulgaristan 'dan Bilal Yarmacı "Cengiz Aytmatov’un Eserlerinde İnanç ve Direniş", Üsküp'ten Özlem Alimovska " Cengiz Aytmatov’un Eserlerinde Semboller: Beyaz Gemi ve O", Yunanistan'dan Rabia Perende "Cengiz Aytmatov Eserlerinde Kadın Fügürü" ve Üsküp'ten Banu İsmaili "Cengiz Aytmatov’un Eserlerinde Savaşın İzleri" konuları ışığında yazarın eserlerinden elde ettikleri çıkarımları izleyicilerle paylaştılar.
Sunumların ardından yapılan değerlendirme konuşmalarının ilkinde Kastamonu Üniversitesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Orhan Söylemez, çok yoğun bir duygu seli içinde konuşmaları dinlediğini belirterek öğrencilere teşekkür etti. Seçilen temaların ve çıkarımların çok doğru olduğuna vurgu yapan Söylemez, konuşmasında Cengiz Aytmatov ve eserleri hakkında da bilgi verdi.
Diyanet İşleri Eski Başkanı ve Uluslararası İslam Düşünce Enstitüsü Başkanı Prof. Dr. Mehmet Görmez de "Öncelikle sizlerle birlikte olmaktan büyük bir memnuniyet duyduğumu belirtmek istiyorum. Anadolu Mektebi batıyı doğuya, doğuyu batıya taşıdı. Kaybolmaya yüz tutmuş değerlerimizi yeniden canlandırdı. Bu çok kıymetli bir çaba. Emek verenlere teşekkür ediyorum." dedi. Konuşmasında Cengiz Aytmatov ile ilgili bir anısına da yer veren Mehmet Görmez " Bir yazar ümidini kaybeden bir millete tek başına kimlik kazandırabiliyor. Kültürünü kaybetmekle yüz yüze kalan bir millete hayat verebiliyor ve bugünleri inşa edebiliyor" sözleriyle de Cengiz Aytmatov'un değerine vurgu yaptı. "İnsanın yeryüzü serüveni bir arayıştır. Sadece bir anlam arayışıdır. Yeryüzünde en büyük çaba anlam aramaktır. Yaradılışın gayesini, insanın değerini aramak ve bulmak insanın yeryüzü serüvenindeki en değerli şeydir. Anlam bulundukça insan yoluna devam eder. Anlam yoksa hayat yoktur. Sunumlarınızda gördüm ki hepiniz anlam peşindesiniz. Benlik, kimlik, kişilik anlam arayışında bulmaya çalıştıklarımızdır. Benim varlığım ne ifade ediyor? Yeryüzündeki görevin ne? Bu sorular insanı imana götürür. Ben nasıl bir insanım? Bu da insanı ahlaka ve erdeme götürür. Ben kimim? Nereye aitim? Bu arayış da insanı kendi medeniyetine götürür. Sizler anlam peşinde oldukça benlikleriniz, kişilikleriniz ve kimlikleriniz payidar olacaktır. Hayatta üç şey öldürücüdür. Vakit boşluğu, zihin boşluğu, gönül boşluğu... Zihninizi boş bırakmayın. Sadece kitap okumakla kalmayın, kâinâtı okuyun, eşyayı okuyun, doğayı okuyun. Gönül boşluğunu da inançla, imanla doldurmak lazım. Vaktiniz ilim ve irfanla dolsun. Eğer siz güzel bir hayat geçirirseniz her gününüz bir asra bedel olur. " sözleriyle gençlere hayata dair önerilerde bulundu.
Üsküp Eğitim Ataşesi İlker Kösterelioğlu' da değerlendirmesinde " Öğrencilerimiz çok değerli anlatımlar yaptılar. Aradığımız şey mana arayışıydı. Bu akşam bunu bulduğumuzu görüyorum. Anadolu Mektebi'ne yaptığı bu değerli çalışmalardan dolayı teşekkür ediyorum." dedi.
Kosova Türk Yazarlar Derneği Başkanı Zeynel Beksaç da "İsabetli ve anlamlı bir program dinledik. Gençlerin, çok büyük bir değer ve Türk dünyasının ortak gururu olan Cengiz Aytmatov 'un eserleri hakkında dile getirdikleri fikirler alkışlanacak nitelikteydi." sözleriyle beğenisini dile getirdi.
Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanı Prof. Dr. Burhanettin Dönmez de konuşmasında, "Gençlerimize okumayı sevdirme edebiyatı sevdirme gayretinde olan ve bunu önde gelen yazarları okutmak suretiyle başarmaya çalışan Anadolu Mektebi, Türk eğitim sisteminin amaçlarına hizmet ediyor.Destek verme sebebimiz de budur. Öğrencilerin okumaları, okuduklarını anlatmaları ve arkadaşları ile tartışma fırsatı bulmaları büyük bir şans. Geçmişimizle, kültürümüzle ve edebiyatımızla bağımızı güçlendirmek için yapılan bu değerli çalışmaya emek verenlere teşekkür ediyorum" dedi.
Almanya Nürnberg Eğitim Ataşesi Dr. Mune Savaş da "Bizi biz yapan kültürümüzü ve değerlerimzi yaşatmak ve devam ettirmek için biraraya geldik.Değişik coğrafyalarda özümüzü tanıtmak için çalışanlar olarak kültürümüzü, milli, manevi duygularımızı, değerlerimizi yaşatmaya canla başla devam edeceğiz.Böyle edebi paylaşımlar o yüzden çok değerli." dedi.
Programa Frankfurt Eğtim Ataşesi Bora Başaran, Milli Eğitim Bakanlığı Daire Başkanlarından Erkan Halıcı, Kıbrıs Eğitim Müşaviri Ekrem Toklucu, Anadolu Mektebi Danışma Kurulu Üyeleri Bayram Bilge Tokel ve Durmuş Günay, Kuzey Makedonya TİKA Koordinatör Yardımcısı Büşra Dillioğlu, Üsküp Yunus Emre Enstitü Müdürü Serhat Kula, ADEKSAM Derneği Başkanı Tahsin İbrahim, Köprü Kültür Sanat ve Edebiyat Dergisi Genel Yayın Yönetmeni Leyla Şerif Emin, Üsküp Devlet Radyosu Türkçe Yayınları Temsilcisi Seyhan Yakupi Bağdat, Kuzey Makedonya Maarif okulları öğretmenleri, Kocacık İlkokulu Öğretmenleri, Üsküp genelinde Türkçe dersi öğretmenleri,Hollanda, Almanya ve Türkiye'den öğretmen ve öğrenciler katıldı.
Programın sonunda ise öğrencilere okumalarında rehberlik yapan ve panele katkı sağlayan Almanya temsilcisi Asım Konuk, Bulgaristan temsilcileri Ahmet Bozov ve Nurettin Çakır,Yunanistan temsilcisi Hüseyin Mehmet'e teşekkür edildi.
Anadolu Mektebi' nin yurt dışı okuma programlarından birisi olan "Gönül Köprüsü"isimli okuma grubu, bulundukları ülkede farklı kültür yapısı içinde yetişseler de yerli ve millî değerlerini tanıyan ve sahip çıkan, erdemli, vatanına, milletine ve ailesine bağlı gençler yetiştirme gayesinden hareketle 2020 yılı başından itibaren Mustafa Kutlu ve Cengiz Aytmatov okumaları yapmıştı.